Enerji Bakanı Güler, doğalgaz zammının BOTAŞ’ın alacaklarından değil, petrol fiyatları ve dolar kurundan kaynaklandığını söyledi. BOTAŞ Genel Müdürü Düzyol, dolarda artış olmaması durumunda 2009’un ilk çeyreğinde indirim olabileceğini kaydetti.
ANKARA - Doğalgazda yüzde 73’ü bulan zam sonrasında Enerji Bakanı Hilmi Güler ve BOTAŞ Genel Müdürü Saltuk Düzyol bir basın toplantısı düzenledi. Türkiye’nin 1.5 trilyon dolarlık doğalgaz piyasasında yüzde 2’lik paya sahip olduğunu belirten Güler, “Burada büyük bir piyasa var, kurallar var. Bunun özel fiyatlandırma tekniği var. BOTAŞ bu kuralların dışında hareket edemez. Petrol fiyatları ve doların paritesi bizim kontrolümüzde olmadığı için ekonominin gereği neyse o yapılıyor” dedi.
Güler şunları söyledi: “Kâr/zarar ayrı bir şey, borç/alacak ayrı bir şey, nakit akışı ayrı bir şey. Bunları politik kurnazlık sahasına çekmemek lazım. Bu konuda bilgi kirliliği var. BOTAŞ, şu anda doğalgazı kârsız satıyor. Doları, petrolü artıran biz değiliz. BOTAŞ fevkalade verimli çalışıyor. Fiyatlar 6 ve 9 ay geriden geliyor. Doğalgazın ticareti ayrı bir sistemle oluyor. Biz doğalgaz deryasında bir damlayız. Burada özel fiyatlandırma mekanizması var. Biz bunu her ay hesaplayarak yapıyoruz.
ZAM BİZE DE YÜKSEK GELDİ Rakam bize de yüksek geldi; son dakikaya kadar bunun tartışmasını yaptık. Ancak bu yapılması gereken bir zamdı. ‘Hedefler tutmadı da bunu böyle yaptık’ şeklindeki açıklamalar yanlış. BOTAŞ hiçbir zaman zarar etmedi. Alacaklı olması ayrı bir şey. Bu fiyatlar düşme trendine girecek. Formülü gereği geriden geliyor. Dolarda bir oynama olmazsa bunu yansıtacağız.
BOTAŞ’IN DURUMUNU DÜZELTMEK İÇİN YAPMADIK Elektrik ve makine mühendisleri yanlış hesap yapıyor. Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı (Rifat Hisarcıklıoğlu) da yanlış açıklamalar yapıyor. ‘Petrol düştü, niye yansımadı, bu zulümdür’ lafları yanlış. Doları da düşüneceksiniz. Biz burada zammı BOTAŞ’ın durumunu düzeltmek için yapmadık. Dolardaki artış, petroldeki artışa bakına ‘tık’ diye rakam çıkıyor. Ruslardan aldığımız gaz 6 ay geriden geliyor, İran’dan aldığımız 9 ay geriden geliyor. İnmesi gerektiği zaman da indireceğiz.
Biz üç defa değiştirdiğimiz halde doğalgaz fiyatında gerilerdeyiz. Doğalgazı ucuza kullanan ülkeler arasındayız. Biz OECD ülkeleri arasında 2002’de doğalgazı en pahalı kullanan ülkeydik; şimdi ikinci pahalıyız. Konutta da 2002’de en pahalıydık; şimdi en düşükler arasındayız. Satınalma gücü paritesine göre de doğalgaz ve elektrikte gerilerdeyiz.”
DÜZYOL: PETROL YÜZDE 150 ARTTI, YÜZDE 73 YANSITTIK BOTAŞ Genel Müdürü Saltuk Düzyol da şöyle konuştu: “Doğalgazı beş ayrı ülkeden tedarik ediyoruz. Uzun dönemli alım/satım sözleşmelerinin tamamı 6-9 aylık fiyata göre belirleniyor. Son 10 aylık dönemde dolar YTL karşısında yüzde 33 değer kazandı. Fiyat formüllerinde referans alınan petrol fiyatı yüzde 150 artış gösterdi. Petrol 150 doları zorladı. Buna karşılık BOTAŞ söz konusu dönemde konutta yüzde 73, sanayide 75’lik zam yansıttı.
Ülkemizde doğalgaza yapılan artışlar Avrupa’nın altında kaldı. BOTAŞ’ın tarifesi Avrupa ortalamasının altında. Yapılan fiyat ayarlamalarında BOTAŞ’ın verdiği doğalgazın bedelini tahsil edememesi etkili olmamıştır. Fiyat ayarlamaları tamamen ekonominin kurallarına uygun olarak maliyet esaslı yapılıyor. Doğalgaz ikame ürün olan kalorifer yakıtından yüzde 47 daha ucuz. Petrol fiyatlarının mevcut seviyesini koruması ve doların daha fazla artmaması durumunda, 2009’un ilk çeyreğinden itibaren tüketici fiyatlarında önemli indirimler olacaktır.”
