Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, doğalgaz zamlarıyla ilgili olarak, “Tabii bunun çıkışı olduğu gibi inişi de olacak. Önümüzdeki aylarda bazı indirimler olur diye düşünüyorum” dedi.
ANKARA - Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, TBMM’de gazetecilerin doğalgaza yapılan zamlarla ilgili sorularını yanıtladı. Unakıtan şunları söyledi: “Tabii zamlar hiçbir zaman hoş değil. Ama bunlar yapmak mecburiyetinde kalındığı için yapılıyor. Yoksa kimse arzu ederek, sevinerek zam yapmaz. Eldeki maliyetler belli. Doğalgaza yansımalar; bazı devletlerden aldığımız doğalgaz 6 ay sonra yansıyor. Petrole göre 6 ay sonra yansıyor. Yapılan anlaşmalar öyle...Bazıları da 9 ay sonra yansıyor. Demek ki 6 ay, 9 ay önceki fiyatları nazarı itibara almak icap ediyor. Tabii bunun çıkışı olduğu gibi inişi de olacak. Bunu da önümüzdeki aylarda herhalde bazı indirimler olur diye düşünüyorum.”
Unakıtan, zamda BOTAŞ’ın alacaklarının etkisi olup olmadığı sorusu üzerine, konunun maliyet unsuru olduğunu belirterek, maliyetlerle alacakların karıştırılmaması gereğini vurguladı.
Bir gazetecinin “Otomatik fiyatlandırma o zaman neye göre yapılıyor? 6 ay, 9 ay öncesinin fiyatları yansıtılıyorsa” sorusuna karşılık, doğalgazdaki maliyetlerin hesaplanmasının 6 ay önceki petrol fiyatlarına göre tespit edildiğini anlatan Unakıtan, “Onun için 6 ay öncekiler şimdi yansıyor. Yani, o şekilde hesaplanıyor. Otomatik fiyatlandırmanın bir formülü var, kendi formülü içerisinde... Sürekli olarak o hesaplamalar yapılıyor” dedi.
Unakıtan, “10 ayda yüzde 80 zam deniyor. Bu biraz anormal değil mi vatandaş açısından?” sorusuna karşılık, “Petrole yapılan zamları düşünecek olursanız, 10 ayda yüzde 80 değil, yüzde 180 bile oldu, 300 oldu, 500 oldu. öyle zam oldu. Petrol fiyatları eskiden 23 dolardı, şimdi 150 dolarlara kadar çıktı, hepimiz gördük. O bakımdan 80’i, 40’ı öyle hesaplayın” diye konuştu.
Dolardaki düşüşün doğalgaza yansımasının ne zaman planlandığı sorusuna Unakıtan, otomatik fiyatlandırmaya geçildiği için bunun otomatik olarak hesaplandığını hatırlatarak, bu konuda hükümetin bir dahli olmadığını, dışarının etkileriyle olduğunu kaydetti. Gerek elektrikte gerek doğalgazda otomatik fiyatlandırma olduğunu hatırlatan Unakıtan, “Dışarıda artışlar olduğu ve buraya yansıdığı zaman, onlar da müspet veya menfi olarak buraya yansıyor” dedi.
İÇERİDEKİ GELİŞMELER FİYATLARI ETKİLEMİYOR Unakıtan, “Yapılacağını söylediğiniz, öngördüğünüz fiyat indirimini yerel seçimin hemen öncesine denk gelmesi rastlantı olarak mı yorumlamalıyız?” sorusuna ise “Dünyadaki petrol fiyatlarına bağlı hususlar bunlar... İçerideki gelişmeler dünya fiyatlarını etkilemiyor. Petrol fiyatlarını etkilemiyor. Petrol fiyatlarını etkilemek hiçbir devletin elinde değil. Bu tamamen arz-talebe, dünyanın diğer şartlarına bağlı oluyor. Bunları götürüp de mahalli seçimlerle, Türkiye ile ilgilendirmek bana göre gayet yanlış olur” karşılığını verdi.
Unakıtan, “6 ay sonra fiyatlar inecek diyebilir miyiz?” sorusuna karşılık, “Bugünkü fiyatlar 6 ay sonra yansıyacağına göre...Bugünkü fiyatlar eskiye göre indi. Ondan hareketle söylüyorum. Ama maalesef döviz kuru yükseldi. Ama 6 ay sonraki döviz kuru ne olacak onu da şu anda kestirmek mümkün değil” diye konuştu.
MEMURU ENFLASYONA EZDİRMEYECEĞİZ Bir gazetecinin, “Memura yüzde 5 zam, doğalgaza yüzde 80 zam. Memur nasıl bunun altından kalkacak?” sorusuna karşılık Unakıtan, şunları söyledi: “Efendim memurun maaşına yapılan eldeki imkanlara göredir. Eldeki imkanlara göre, memura maaşına zam yapıyoruz. Memuru hiçbir zaman enflasyona ezdirmedik ve ezdirmeyeceğiz de. Geldiğimiz günden beri enflasyonunun neredeyse iki misli artışına kadar, biz, reel olarak artı zamlar verdik. Bunları hepiniz biliyorsunuz. Memur oturup da bütün maaşıyla doğalgaz kullanıyor diye bir şey yok, söz konusu değil. Harcamaların içinde belli bir kalemdir. O kalemde de bir artış söz konusudur. Gerçekleri hepimiz bilelim. Ama dışa bağlı olarak gelişen bu durumu getirip de hükümete mal etmenin bir anlamı olmadığını düşünüyorum.”
EKREN: PETROLDEKİ DÜŞÜŞÜN YANSIMASI GECİKECEK Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren, petrol fiyatlarındaki düşüşün akaryakıt ve doğalgaz tüketicisine yansımasının yapılan kontratlara göre değiştiğini, bu nedenle de yansımanın gecikmeli olduğunu söyledi.
Ziraat Bankacılık Okulu’nda konuya ilişkin öğrencilerin sorusunu yanıtlayan Ekren, “Petrol ve doğalgaz ile ilgili kontratların ya da anlaşmaların yapıldığı tarihteki fiyatlar dikkate alındığından, kontratın vadesine bağlı olarak fiyatlara yansımada da gecikme oluyor. Bugünlerde ya da 1 hafta sonra yapılacak anlaşmalarda fiyatlar düşük olduğu için muhtemelen bunun fiyatlara yansıma süreci de daha sonra olacaktır” dedi. Otomatik fiyatlama mekanizması çerçevesinde dünya petrol fiyatlarındaki artış ya da düşüşler içeride de fiyatlara yansıtılıyor.
BOTAŞ, doğalgaz satış fiyatlarının 1 Kasım’dan geçerli olmak üzere konutlarda yüzde 22.50, sanayide yüzde 22 oranında artırıldığını açıklamıştı.
Döviz kurunun sabit olduğu varsayımıyla doğalgaz fiyatlarının hesabında kullanılan formülde petrol fiyatlarının etkisi 6-9 aylık bir gecikme ile son kullanıcıya yansıtılıyor. Bu durumda uzmanlar, döviz kurlarında mevcut durumun korunması varsayımıyla kış bitiminde piyasada doğalgaz fiyatlarında bir gevşeme olmasını bekliyorlar.
