Kanser Türkiye’de nereye gidiyor?

DÜNYADA AZALIYOR BİZDE ARTIYOR
Türkiye’de en sık görülen ve ölüme en çok neden olan kanser türü, akciğer kanseri. İkinci sırada meme, üçüncü sırada ise mide kanseri var. Prof. Dr. Gökhan Demir, akciğer kanserinin dünyanın aksine ülkemizdeki artış göstermesini şöyle ifade etti:
“Tütün mamullerinin kullanımı son yıllarda yasalarla azaltılmaya çalışılıyor ancak bu kısıtlamanın kanserin görülme sıklığını azaltmaya başlaması için 5 ya da 10 yıl beklemek gerek, zira sigara yasağına riayet edilmiyor. Akciğer kanseri Türkiye’de özellikle de kadınlarda hızla artıyor. Çünkü kadınlar geçmiş yıllara oranla daha fazla sigara içmeye başladı. Son 10 yıl içinde Türkiye’de sigara içen kadınların oranı ciddi şekilde arttı. Bu da direkt olarak akciğer kanserinin artmasına neden oldu. Artış 5 yılda 10 kat gibi vahim bir boyuta ulaştı.”

ÇOCUKLAR DA PASİF İÇİCİ
Kadınların sigara içme oranı arttığı zaman çocukların da pasif içicilik oranının arttığını belirten Prof. Demir, Türkiye’nin önündeki tehlikeye şu sözlerle dikkati çekti:
“Özellikle çocukluk döneminde pasif olarak sigara dumanına maruz kalmak, ileride sigara içmese de kişinin akciğer kanserine yakalanma riskini attırır. Yani toplumda kadınların sigara alışkanlığı, erkeklerden daha tehlikeli diye düşünüyorum.”

ALTIN KURAL BIRAKMAK DEĞİL, BAŞLAMAMAK
Bilinçli tercih ve kararların bazen işe yaramayabileceğini söyleyen Prof. Demir’e göre sigaranın zararlarından korunmada altın kural, bıraktırmak değil, başlatmamak:
“Onun için biz çocuklarımızı sigara düşmanı olarak yetiştirmeliyiz. Mesela ben Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde okurken tıp fakültesi öğrencileri arasında bir araştırma yapmıştık. İntörnler arasında bile sigara kullanımı yüzde 45 ile yüzde 50 civarındaydı. Bu oranın üçte ikisi sigaraya tıp fakültesinde öğrenciyken başlamıştı. Bu şunu gösteriyor; risklerini bilmek, sigaraya başlamaya engel olmuyor. Yani ‘sigara şunları yapar, bu hastalıklara neden olur’ demek çok da etkili değil. Bizim çocukluktan itibaren çocuklarımızı sigaraya karşı şartlamamız ve sigara içilecek ortamları kısıtlamamız lazım. Yani bilinçli tercihlerle ve kararlarla olmuyor. Yoksa tıp fakültesinde, sigara nedeniyle meydana gelmiş hastalıkları gören kişi, sigaraya başlar mı?”

DOĞU VE GÜNEYDOĞU DAHA RİSKLİ
Prof. Demir’e göre dünyadaki gidişatın aksine ülkemizde artış gösteren bir tür de mide kanseri. Mide kanseri de tıpkı akciğer kanserinde olduğu gibi ölümle aralarında birebir ilişki bulunan bir kanser türü, çünkü mide kanserinin de tedavi seçeneği çok az. Mide kanserinin, yeme alışkanlıkları nedeniyle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri için daha fazla tehlike oluşturduğunu vurgulayan Prof. Demir, alınması gereken tedbirler hakkında ise şunları söyledi:
“Bu artışın önüne geçilmesi için beslenme alışkanlıklarının değişmesi şart. Beslenme şeklinin eskiye dönmesi ve fast food tarzından uzaklaşmak gerek. Günde en az beş porsiyon taze sebze ve meyve yememiz, kırmızı eti sınırlı tüketmemiz, hayvansal yağları hiç tüketmememiz, tuzlanmış, tütsülenmiş yiyeceklerden ve mangaldan uzak durmamız lazım.”