Pamuk: Yazara baskı kültürü fakirleştirir

Pamuk, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün de katıldığı 60. Frankfurt Kitap Fuarı’nda yaptığı konuşmasında, “Son yüz yılda kitapları yasaklamak, yakmak, yazarları öldürmek, hapse atmak, onları vatan haini ilan edip sürgüne yollamak, basında hep bir ağızdan yazarları aşağılamak Türk kültürünü zenginleştirmedi, tam aksine fakirleştirdi. Devletten yazar ve kitap cezalandırma alışkanlığı hala devam ediyor. Benim gibi pek çok yazarı susturmak, sindirmek için kullanılan Türk Ceza Kanunu’nun 301 numaralı maddesi yüzünden, yüzlerce yazar ve gazeteci şu anda mahkemelerde yargılanıyor, mahkum oluyor” dedi.

VİDEO / Orhan Pamuk’un konuşması

Pamuk, bu yıl yayımladığı roman için çalışırken, eski Türk filmlerini seyrettiğini ve eski şarkıları dinlediğini belirtirken, “Bu işi kolayca Youtube ile yapmıştım, ancak aynı şeyi şimdi yapamam. Çünkü Youtube ile birlikte yüzlerce yerli ve uluslararası web sitesine girmek siyasi nedenlerle Türkiye’de yaşayanlara yasak. Siyasi iktidar sahipleri tüm bu baskılardan memnun olabilirler, ancak biz yazarlar, yayıncılar, sanatçılar, Türkiye’nin kültürünü yaratan ve onu izleyen herkes, kültürümüzün, edebiyatımızın dünyaca tanınmasından bu baskıları anlamıyoruz” diye konuştu.

VİDEO / Ahmet Arı ile söyleşi

Sorunlara karşın Türkiye’deki yazarların hevesinin kırılmadığını, son 15 yılda Türk yayıncılığının şaşırtıcı bir hızla büyüdüğünü ifade eden Pamuk, günümüzde her zamankinden daha fazla kitap yayınlandığını, İstanbul kitapçılarının zenginliğinin de şehrin çok katmanlı, çok kültürlü tarihini temsil ettiğini kaydetti.

Frankfurt Kitap Fuarı başladı

“Biz Türkler, özellikle son yüz yılda dünyaca kötü tanınmaktan o kadar şikayet etmişizdir ki, bu düşünceyi ulusal kimliğimizin bir parçası yapmışızdır” diyen Pamuk, Batı’nın geliştirdiği eşitlik, kadın hakları, demokrasi ve düşünce özgürlüğü gibi idealleri “yabancı” bulmanın herhangi bir milli kimliğe uymayacağını sözlerine ekledi.

VİDEO / Frankfurt Kitap Fuarı Direktörü Juergen Boos’un konuşması

Frankfurt Kitap Fuarı’na ilk katıldığında heyecanlandığını, ancak “Burada Türk yazarlarını kim tanır?” şeklinde düşündüğünü anlatan Pamuk, “Ancak artık Türkiye’nin genç yazarları, içlerine dönüp kendilerini ilginç bir yazar yapacak iç seslerini buldukları vakit, ‘Kimse Türk bir yazarla ilgilenmez’ diye karamsarlığa kapılmayacaklar” dedi.

VİDEO / Alman Yayıncılar Birliği Prof. Dr. Gottfried Honnefelder’in konuşması

Frankfurt’a gelerek böyle bir duyguya düşmeyecek bir yazar olamayacağını savunan Pamuk, “Yalnız kitapların kalıcı, bizlerin geçici olduğunu hissettirdiği için değil, tüm kitapların, insanlığın tüm hafızasının, tüm seslerinin yanında bizim yerimizin ne kadar küçük olduğunu hissettirdiği için de Frankfurt’ta bulunmanın, tıpkı bir camide, bir kilisede, bir tapınakta bulunmak gibi insanı alçak gönüllülüğe davet eden bir yanı var” şeklinde konuştu.

CUMHURBAŞKANI GÜL’ÜN KONUŞMASI
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Türkiye’nin özellikle son yıllarda hızlanan ekonomik ve siyasi reformlar sayesinde fikir, ifade özgürlüğü ve kültürel çeşitliliğe saygı alanlarında AB kriterlerini büyük ölçüde gerçekleştirdiğini, yazarlar ve kitaplar üzerinde uygulanan bazı baskı ve sınırlamaların zaman içinde azaldığını ya da ortadan kalktığını söyledi.

VİDEO / Cumhurbaşkanı Gül’ün konuşması

“Kültür, Sanat ve özellikle edebiyat alanındaki gelişmelerin, birikimlerin paylaşılacağı bu ortamda sizlerle olmak benim için bir ayrıcalıktır” diyen Gül, Türkiye’nin fuarın onur konuğu olmasından da memnuniyet duyduğunu dile getirdi.

Dünyanın birçok ülkesinde insan hakları standartlarının yükselmesinin, fikir ve ifade özgürlüğüne daha çok saygı gösterilmesinin, evrensel kültür hayatını doğrudan etkilediğini anlatan Gül, yazarların daha çok saygı görmeye ve onurlandırılmaya başlandığını, önlerindeki engellerin göreli olarak azaldığını belirtti.

“SAVAŞ VE TERÖR KÜTÜPHANE VE YAZARLARI VURDU”
Cumhurbaşkanı Gül, geçen 60 yıl içinde dünyanın yaşadığı ekonomik, sosyal veya siyasi krizlerin kültür hayatını da doğrudan ya da dolaylı olarak olumsuz etkilediğini işaret ederek, bu etkinin kültürel çatışmalar ve kimlik bunalımlarına ve kültürel yozlaşmaya yol açtığını söyledi.

VİDEO / Frankfurt Belediye Başkanı Petra Roth’un konuşması

“Savaş, şiddet ve terör kütüphaneleri ve yazarları da vurmaktan geri kalmamıştır” diyen Gül, Saraybosna ve Bağdat’taki milli kütüphanelerin başına gelenlerin hala hafızalarda yerini koruduğunu ifade etti. Gül, buralarda yüzlerce yıllık el yazmalarının yok edildiğini belirtti.

“TÜRKİYE’DE BASKI VE SINIRLAMALAR AZALDI”
Cumhurbaşkanı Gül, son yıllardaki bu gelişmelerin Türkiye’yi de doğal olarak etkilediğini dile getirerek şunları kaydetti:

“Türkiye’de yayınlanan kitapların sayısı, çeşitliliği ve kalitesi giderek artmıştır. Yazarlar ve kitaplar üzerinde uygulanan bazı baskı ve sınırlamalar zaman içinde azalmış veya ortadan kalkmıştır. Bu süre içinde terörizme kurban verdiğimiz yazarlar da olmuştur. Bugün memnuniyetle söyleyebilirim ki Türkiye özellikle son yıllarda hızlanan ekonomik ve siyasi reformlar sayesinde fikir, ifade özgürlüğü ve kültürel çeşitliliğe saygı alanlarında AB kriterlerini büyük ölçüde gerçekleştiren bir ülke haline gelmiştir. Şüphesiz ki bu konuda yapacağımız şeyler olduğunu göz ardı etmek istemiyorum ama daha önceyle mukayese ettiğimizde Türkiye’deki bu olumlu gelişimi de ifade etmek isterim. Kültür hayatımız giderek daha özgür ve özerk bir kimliğe bürünmektedir.”

VİDEO / Hessen Eyaleti İçişleri Bakanı Volker Bouffier’in konuşması

Nobel edebiyat ödülünü geçen yıl Türk yazarı Orhan Pamuk’a verilmesinin Türk edebiyatının evrensel olarak kabul edildiğini bir kez daha teyit ettiğini dile getiren Gül, salonda bulunan Orhan Pamuk’a hitaben “Bundan gurur duyuyoruz. Türkçeyi dünyaya duyurdunuz. İçinde yaşadığınız dünyanın, kültürün dünyaca tanınmasına büyük katkınız oldu. Teşekkür ederim” dedi.

Türk kültürünün tarihsel derinliklerine değinen Gül, “Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünü yaptığı çağdaş Türkiye Cumhuriyeti zamanın imbiğinden süzülüp gelen zengin kültürler tortusunu çağdaşlıkla harmanlamayı başarmıştır. Demokrasi, insan hakları ve temel özgürlükler konusundaki giderek artan duyarlılığımızla kültür hayatımızı hoşgörü temelinde yoğurarak bugünkü içeriğine kavuşturmuş bulunmaktayız” diye konuştu.

STEINMEIER: TÜRKİYE OLMADAN AB’NİN ENTEGRASYONU SAĞLANAMAZ
Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Türkiye olmadan AB’nin entegrasyonunun sağlanamayacağını söyledi.

VİDEO / Almanya Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier’in konuşması

Steinmeier, Frankfurt kentinde Türkiye’nin onur konuğu ülke olduğu 60. Uluslararası Kitap Fuarı’nın açılışında yaptığı konuşmada, demokratik bir toplumda sorunların dile getirilerek tartışılabilmesi gerektiğini ve AB için düşünce özgürlüğünün çok önemli olduğunu belirtti. Steinmeier, Türkiye’nin bu konuda bazı eksiklikleri olabileceğini, ancak AB’nin, Türkiye’yi bu yolda desteklemesi gerektiğini ifade etti.

Türkiye’yle sürdürülen AB üyelik müzakerelerinde yaşanan krizlerin çözülmesinin de her zaman anlaşabileceklerinin bir işareti olduğunu kaydeden Steinmeier, “Türkiye olmadan AB’nin entegrasyonu sağlanamaz” dedi.

Türkiye’nin, Batı ve Doğu ülkeleri sentezini yaratmaya çalıştığı için yolunun hiç de kolay olmadığının bilincinde olduğunu belirten Steinmeier, yine de buna değeceğini ve bu yolda Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile birlikte başlattığı “Ernst Reuter Girişimi”nden büyük memnuniyet duyduğunu sözlerine ekledi.