İşbirliği Çerçeve Belgesi yayımlandı

Belgeye göre, Eylem Planının uygulanış sürecini değerlendirmek ve bir sonraki zirveye hazırlık yapmak amacıyla zirveler arasında kalan dönemin her üçüncü yılında bakan düzeyinde bir gözden geçirme konferansı düzenlenecek.

Üzerinde mutabık kalınan program ve projelerin uygulanma durumunu değerlendirmek, işbirliği düzenlemeleri hakkında bilgi vermek, yeni girişimler önermek, işbirliği düzenlemeleri hakkında bilgi vermek, Bakanlar Arası Gözden Geçirme Konferansının gündemini hazırlamak ve bu konferansa rapor sunmak amacıyla, zirveler arasında kalan dönemde iki kez kıdemli memurlar toplantısı tertiplenecek.

Türkiye-Afrika İşbirliği Zirvesi sona erdi

1.Türkiye-Afrika İşbirliği Zirvesinde belirlenen çerçeve dahilinde, bakan ve kıdemli memurlar düzeyindeki toplantılar Türkiye ve Afrika’da dönüşümlü olarak düzenlenecek.

HÜKÜMETLER ARASI İŞBİRLİĞİ
İşbirliği Çerçeve Belgesi’nde hükümetler arası bağların güçlendirilmesi başlığı altında, Afrika ile Türkiye arasındaki ortaklığın geliştirilmesinde bir araç olarak hükümetler arası işbirliğinin önemine ve Türk hükümetinin Addis Ababa, Hartum ve Dakar’da 3 bölgesel koordinasyon ofisi kurulması aracılığıyla Afrika ülkelerine kalkınma yardımları sağlama gayreti ve diğer Afrika ülkelerinde de benzer ofisler kurma konusundaki istekliliğine değinildi.

Belgede, Türkiye ve Afrika’nın hükümetler arası bağlantılarını güçlendirmeleri, yeni işbirliği alanları olanaklarını araştırmaları, mevcut işbirliği alanlarındaki ilerlemeyi yakından izlemeleri ve karşılıklı yarar sağlayan ortaklıklarını genişletmek amacıyla tecrübe paylaşımı yapmalarına duyulan ihtiyaç dile getirildi.

Afrika zirvesi 5 yılda bir düzenlenecek

Karşılıklı üst düzey ziyaretleri teşvik ederek ve hükümetler arası düzenli diyalog ve işbirliği yürüterek, Türkiye ve Afrika arasında iş temasları ve ticaret için elverişli ortam yaratmaları gereği vurgulandı.

Belgede, yerel kaynakların kullanımı ve yerel istihdam yaratılması ve insan kaynaklarının geliştirilmesi sonucunu sağlayacak kalkınma projelerini her iki tarafın teşvik etmeleri gerektiği belirtildi.

Türkiye ve Afrika’nın teknoloji transferi, teknik destek, kapasite geliştirme ile tecrübelerin ve en iyi uygulamaların paylaşımın desteklemeleri konusundaki görüş birliği dile getirildi.

TİCARET VE YATIRIM
Çerçeve belgesinin ticaret ve yatırım başlığında, Türkiye-Afrika Ortaklığının temel unsurlarından biri olarak ekonomik işbirliği için elverişli hukuki altyapı ve teşvik edici bir iş ortamını oluşturma taahhüdü ifade edildi.

Belgede, ticaretin dengeli artışına doğru yol alınması gereği vurgulanırken, Afrika’da üretim kapasitesinin geliştirilmesi ve ihracat yapısının çeşitlendirilmesi gereği doğrultusunda, dengeli ve artan bir ticarete yönelme konusundaki kararlılık vurgulandı.

Ayrıca, ekonomik, ticari ve teknik işbirliği kapsamında karşılıklı ticaret, yatırımı teşvik ve muhafaza etmek amacıyla uygun hukuki çerçeveyi oluşturacak çalışmaların başlatılması ve sonuçlandırılması kabul edildi.

Bu işbirliği çerçevesinin bazı Afrika ülkeleriyle Türkiye arasında mevcut ikili ve çok taraflı anlaşmaları göz önünde bulunduracağı belirtilen belgede, Afrika ve Türkiye arasında daha kapsamlı ve sağlam ekonomik bağlar kurulması ihtiyacına değinildi.

Ayrıca, Türk hükümetinin ve Türk Eximbank’ın kıtadaki alt yapı ağı da dahil olmak üzere Afrika kalkınma projelerinin finansmanına kredi sağlamak hususundaki istekliliği memnuniyetle karşılandı.

Belgede, Türk iş dünyasının Afrika’ya yatırım konusunda artan ilgisi ve Afrika’ya doğrudan yatırımları artırma konusundaki arzusundan duyulan memnuniyet dile getirilirken, bu bağlamda Türk girişimcilerin Afrika’ya yatırım yapmalarını teminen uygun teşvikleri sağlaması ve desteklemesi için tarafların tedbir almalarının teşvik edildiği belirtildi.

Afrika ile Türkiye arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve genişletilmesinde özel sektörün oynadığı öncü rolün altının çizildiği deklarasyonda, Afrika ve Türkiye’de organize edilen ticaret fuarlarında özel sektörün karşılıklı katılımının desteklendiği kaydedildi. Bu bağlamda, geleneksel İzmir Uluslararası Ticaret Fuarı ve TUSKON tarafından her yıl İstanbul’da düzenlenen ticaret forumuna bir çok Afrika ülkesinin katılımından duyulan memnuniyet ifade edildi.

Ayrıca, Afrika ve Türkiye arasındaki ortak iş konseylerinin kurulmasına destek verildi.

TARIM, KIRSAL GELİŞİM, SU KAYNAKLARI YÖNETİMİ VE KOBİLER
Çerçeve belgesinin “tarım, kırsal gelişim, su kaynakları yönetimi ve KOBİ’ler” başlıklı bölümündeyse, bu konuların Afrika kıtasının ekonomik kalkınmasında oynadığı önemli role vurgu yapılarak, TİKA’nın bu alanlardaki artan desteğinin memnuniyetle karşılandığı belirtildi.

TİKA’nın, sağladığı uzmanlık ve eğitimin yanında, Türk hükümetinin Afrika’daki KOBİ’lerin geliştirilmesi için mesleki eğitim verilmesine yönelik TİKA programlarını artırılması ve hızlandırılması girişiminin de memnuniyetle karşılandığı ifade edildi.

SAĞLIK
Çerçeve belgesinin “Sağlık” başlıklı bölümünde, Türkiye’nin sağlık alanındaki katkılarına değinilerek, yetersiz beslenme ile bulaşıcı ve salgın hastalıklarla mücadele çabalarının hızlandırılması gereğine değinildi.

Afrika ülkelerinin ve uluslararası toplumun HIV/AIDS, verem, sıtma ve diğer bulaşıcı hastalıklarla mücadelesini ve yoksulluğu yok etmeye yönelik girişimleri desteklendi. Afrika’nın kıtada kolay bulunur ve satın alınabilir, markasız ilaçlar üretme kapasitesini artırmanın yollarının birlikte araştırılması kararına da belgede yer verildi.

BARIŞ VE GÜVENLİK
Barış ve güvenliğin kalkınma ve işbirliği için ön şart olduğuna dikkati çekilen belgede, Türkiye’nin Afrika’daki BM barışı koruma operasyonlarına verdiği katkılara atıf yapıldı.

Bu alanlardaki işbirliğinin genişletilmesi ihtiyacının dile getirildiği belgede, terörizme karşı küresel mücadelede Afrika ve Türkiye’nin tecrübelerini paylaşmasını taşıdığı öneme atıfta bulunuldu. Belgede, özellikle Terörizmle Mücadelede Mükemmeliyet Merkezi ile Afrika Terörizm İncelemeleri ve Araştırma Merkezi (ACRST) arasında yakın işbirliği yapılması çağrısında bulunuldu.

ALTYAPI, ENERJİ VE ULAŞIM
Çerçeve belgesinin “altyapı, enerji ve ulaşım” başlıklı bölümünde, yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji, biyoyakıt ve diğer alternatif enerji kaynaklarının geliştirilmesi için tecrübe ve en iyi uygulamaları paylaşma ihtiyacı dile getirildi.

Temiz ve çevresel anlamda sürdürülebilir enerji kaynaklarına daha kolay erişimi sağlamak, bölgesel bütünleşmeyi ve karşılıklı bağlantı ağlarını geliştirmenin önemine değinilen belgede, Türkiye ve Afrika ülkeleri arasında kara, deniz ve havayolu ulaşım altyapısının ve bağlantılarının geliştirilmesi ve bu bağlamda fiziksel altyapı projelerinin gerçekleştirilmesi için Afrika ve Türkiye arasında iş ortaklıklarının kurulmasına teşvik yer aldı.

KÜLTÜR, TURİZM VE EĞİTİM
İşbirliği Çerçeve Belgesinin “Kültür, Turizm ve Eğitim” başlıklı bölümünde, Afrika ile Türkiye arasındaki ilişkilerde kültür, turizm ve eğitimin önemine vurgu yapılarak, kültür, turizm, eğitim, bilim ve teknoloji, gençlik ve spor alanlarında, kültürel değişim programları yoluyla, işbirliğine olanak verecek çerçeve anlaşmalarının sonlandırılması kararı yer aldı.

Afrikalı öğrencilere Türkiye tarafından sağlanan burs imkanlarından duyulan memnuniyetin dile getirildiği çerçeve belgesinde, hali hazırda 300’ün üzerinde yüksek öğrenim bursu verildiği, bu sayının artırılmasına ihtiyaç duyulduğu belirtildi. Türkiye ve Afrika’daki üniversite ve araştırma kuruluşları arasında işbirliğinin genişletilmesi ihtiyacı da vurgulandı.

Afrika ülkeleri ve Türkiye arasında “kardeş şehir” uygulamalarının genişletilmesi ve yerel yönetimler arasında daha fazla etkileşim ve işbirliği sağlanması konusundaki mutabakat dile getirildi.

Belgede, kültür ve sanat eserlerinin yasa dışı ticaretiyle mücadelede işbirliğinin önemine vurgu yapılarak, bu yollardan temin edilmiş kültür ve sanat eserlerinin kaynak ülkelere iadesi hususunda uluslar arası düzenlemelerde öngörülen kuralları uygulamaya ve kolaylaştırmaya bağlılık teyit edildi.

MEDYA BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
İşbirliği çerçeve belgesinin “Medya, Bilgi ve İletişim Teknolojileri” bölümünde de, iletişim ve bilgi akışının, Türkiye ve Afrika’da farklı kültürler ve toplumlar hakkında bilgi edinmeyi geliştirici, kalıplaşmış düşünceleri ortadan kaldırıcı ve halkların karşılıklı yarar sağlayan ilişkilerini iyileştirici rolünün önemine vurgu yapıldı.

Belgede, Türkiye ile Afrika medyasına ve uluslar arası medyaya aktif şekilde ulaşmak ve Türkiye, Afrika ve Afrika Birliğinin önceliklerini ve başarılarını tanıtmak amacıyla ortak plan oluşturulması ve girişimler başlatılması taahhüdüne yer verildi.

Afrika ve Türkiye’deki medya çalışanları arasında daha iyi etkileşim ve tecrübe paylaşımı fırsatlarını, Türkiye ve Afrika’nın karşı karşıya bulunduğu sorunlar ve zorluklar hakkında bilinç oluşturarak bu sorunların çözümüne yönelik işbirliği çerçevesi oluşturacak değişim programları yoluyla destekleme kararına değinildi.

Belgede, daha hızlı ve daha etkin iletişim ve bilgi akımını kolaylaştıracak yeni teknolojilerin araştırılmasında karşılıklı destek sağlanması ve enformasyon teknolojisi alanında kapasite artırımının desteklenmesine yönelik mutabakata da yer verildi.