Lagendijk: Dava bitti, artık reform bekliyoruz

Tatil için eşi Nevin Sungurlu’nun ailesinin Yalova’daki evine gelen Lagendijk, Anadolu Ajansı’nın soruları üzerine Türkiye-AB ilişkilerini değerlendirdi. Göreve geldiğinden bu yana Türkiye’de çok şeyin değiştiğini, kendisinin Türkiye hakkındaki görüşlerinin de değiştiğini söyleyen Lagendijk, şunları söyledi:

“1980’lerde Türkiye’nin üyeliğine karşıydım. Ama 2002’de görevi Daniel Cohn Bendit’ten devraldığımda hala sol görüşlü, ama ılımlı bir sol görüşlü olmuştum. Türkiye olumlu yönde değişmişti. Böylece göreve başladığımda Türkiye’nin üye olmasını istedim.”

2004’TEN SONRA SÜREÇ ZORLAŞTI
“Görevi Ecevit hükümetinin son aylarında almıştım. Sonra AK Parti yönetime geçti. Sonraki iki yıl iyimserlik havasının sürdüğü, birçok reformun yapıldığı, herkesin memnun olduğu ve hatta Türkiye’ye karşı şüpheleri olan bazı Avrupalıların bile (artık müzakerelere başlamalıyız) dedikleri bir dönemdi. Ama 2004’ten sonra süreç zorlaştı. Hem Türkiye’de hem de Avrupa’da süreci durdurmaya kararlı kesimler var. Her iki taraftan da yola sürekli engel koyanlar varken bazen bu gemiyi yürütmek çok zor olabiliyor.”

AB KARŞITLARI DAHA DA AKTİFLEŞTİ
“2005’ten bu yana üyelik karşıtları daha aktifleşti. Aynı zamanda Avrupa’da da Türkiye’nin üyeliğine karşı direniş arttı. Çünkü Avrupa’daki bu çevreler üyelik müzakerelerine başlanmasını beklemiyordu. Müzakere tarihi verilmesi onlar için de sürpriz oldu. Almanya ve Fransa’daki seçimlerde de gördünüz; Önce (Almanya Başbakanı Angela) Merkel, sonra (Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas) Sarkozy, çok sert açıklamalar yaptılar. Örneğin Sarkozy ne zaman bir şey söylese bu Türk medyasında sanki AB’nin açıklamasıymış gibi yer adı. Bu da Türklerde (bakın aslında bizi istemiyorlar. Her zaman bir bahane bulacaklar) izlenimi yarattı.”

AVRUPA’NIN EN BÜYÜK HATASI KIBRIS POLİTİKASI
“AB sürecine desteğin azalmasının ikinci nedeni AB’nin Kıbrıs politikası oldu. Bence Avrupalıların yaptığı en büyük hata Kıbrıs politikası. AB’nin adadaki sorun çözülmeden Kıbrıs’ı (Rum kesimi) üyeliğe almasının büyük bir hata olduğunu düşünüyorum. 2004’te referandum yapıldığında Kıbrıslı Türkler, Türkiye ‘evet’, Kıbrıslı Rumlar ‘hayır’ dediği halde Kıbrıs Rum tarafı AB’ye alındı. Türklerin gözünde AB’nin güvenilirliğini zedeledi. Ne zaman Türkler ile bir toplantıda ya da üniversitelerde biraraya gelsem, hep ‘Türkiye’nin Kıbrıs konusunda bir şeyler yapması gerektiğini söylüyorsunuz ama en büyük hataları da siz yapıyor, sorun çözülmeden Kıbrıs’ı üye yapıyorsunuz diyorlar.”

TAM ÜYELİK MAKSİMUM 7-10 YIL SONRA
Türkiye sonunda AB’ye üye olacak. Türkiye ve AB’nin uzun vadedeki çıkarları aynı yönde olduğu için buna inanıyorum. Gelecek 20 veya 50 yılda ABD, Rusya, Çin, Hindistan, Brezilya ve Güney Afrika Cumhuriyeti ana güç olacak. Bu yeni düzende AB ve Türkiye’nin güçlerini birleştirmek zorundayız. Türkiye tek başına Çin veya ABD’nin karşısında bir oyuncu olamayacak. Ama ana oyuncu olan AB, Türkiye’nin de üyeliğiyle çok daha güçlü olacak. Orta Doğu’da ana rol oynamak için de Avrupa’nın Türkiye’nin yaklaşımına, deneyimine ihtiyacı var. Bu deneyimi şu an İsrail ve Suriye, İsrail-Filistin ve İran’da görüyoruz zaten. Türkiye, AB’nin çıkarına. Türkiye’nin oradaki deneyimini bölgesel bir güç olmak için kullanabiliriz. Kesin bir tarih bilmiyorum. İlk olarak söyleyebileceğim; Türkiye’nin AB üyeliğinin 7-10 yıl arasında gerçekleşebileceği. Tamamen müzakerelerin nasıl gideceği ve Türkiye’de neler olacağına bağlı. Mesela Türkiye’de bir grup insan ‘tamam, bize bir tarih verin. O tarih de cumhuriyetin 100. yıl dönümü olan 2023 olsun’ diyor. Ama bence bu çok uzun bir süre. Çünkü böyle uzun bir tarih verilirse o zaman halk tünelin ucunda ışık göremez, güvenini kaybeder. Maksimum 7-10 yıllık bir süre.”

AB, REFORMLARI BEKLİYOR
Hükümet kapatma davası nedeniyle felce uğramıştı. Bu konu da kapandığına göre, artık AB, Türkiye’den reform gündemine dönmesini bekliyor.